Eksik diş için porselen köprü ya da implant
Her ne sebeple olursa olsun dişlerinizden bir veya bir kaçını kaybettiyseniz, o dişlerin yerine yenisini koymak önemlidir. Yapılan araştırmalara göre birçok kişi kaybettikleri dişlerinin yerine konmasını daha iyi göründüklerine inandıkları için ve kötü gözüken bir gülümseme yerine daha rahat konuşabilmek ve sonuçta bilinç altında yer alan kendilerine olan güvenlerini artırmak için düşünmektedir. Estetik kaygılar önemli olmakla beraber, kaybedilen dişlerin yerine konmasının ağız sağlığınız ve ileride olabilecek daha kötü sorunları önlemek açısında büyük önemi ve aciliyeti vardır.
Neden kaybedilmiş dişleri bir an önce yerine koymak önemlidir?
Ağızınızdaki dişler çigneme sırasında çeşitli basınçlara karşı birbirlerine destek olurlar. Bu destek olma normal bir yemek yemeden tutun da daha sert cisimleri ısırma veya diş gıcırdatma durumunda olabilmektedir.
Bir dişinizi kaybettiğinizde hemen yanında yer alan diğer dişler kısa bir süre sonra hareket etmeye başlayacak ve kaybolan dişin yerine doğru kaymalar oluşacaktır. Bu durum özellikle ağızın yan ve arka bölgesinde yer alan dişlerde daha rahat oluşmakla birlikte, konumu farketmeden bütün dişler için doğru bir tespittir. Bunun yanı sıra alt ve üst dişler çiğnemeyi gerçekleştirmek için birbirlerine ihtiyaç duyarlar. Fakat dişlerden biri kaybolduğunda karşıt çenedeki aynı bölgedeki diş eksik kalan dişin yerine doğru uzamaya başlar.
Bu oluşumlar son derece önemli sorunlar ortaya çıkarmaktadır. Dişler kaymaya, hareket etmeye başladığında yukarı veya aşağıya doğru eğimlerinde de sapmalar oluşmaya başlar. Böyle bir durumda alt ve üst dişlerin birbirleriyle olan konumları ve açıları değişmeye başlayacaktır. Bazen çene eklemleri problemlerine ve ağrılara sebebiyette verebilmektedir. Kaymalara bağlı diğer bir olası sonuç ise dişlerin çene kemiğine 90 derece olması gereken konumlarında saplamalar oluşmasıdır. Normal çiğneme esnasında dişlerden çene kemiğine daha fazla bir basınç uygulanacaktır. Sonuçta çene kemiğinin o bölgelerinde kemik erimesine ve daha önceden sağlıklı olan dişlerinde kaybına sebep olabilmektedir.
Kaymalar sonucunda oluşan boşluklar temizlenmesi güç alanlar da yaratacaktır. Bu diş plağı ve tartarların oluşması için uygun bir ortam yaratabilir. Sonuçta diş eti hastalıkları ve beklenmeyen yerlerde çürük oluşması için bir zemin hazırlar. Normalden daha farklı ve çalışılmasi zor yerlerde oluşan çürükler ise daha zor tedavi edilmektedir. Sonuçta kaybedilen bir diş sebebiyle diğer dişler de hareket etmeye başlamakta, olumsuz etkilenmekte ve bir süre sonra yapay bir dişin yerleştirilmesi de güçleşmektedir. Birçok durumda uzun süren ortodontik tedaviler ve implant tedavileri sonrası ancak yapay dişler konularak bir tedavi yoluna gidilebilmektedir.
Tüm bu olası sorunları yaşamaya gerek kalmadan, diş kaybının hemen ardından başlanabilecek tedavilerle kaybolmuş dişleriniz kalıcı protez dişlerle değiştirilebilir. Farklı tedavi seçenekleri olmakla birlikte üç ünitten(dişten) oluşan köprüler veya implant tedavileri iyi birer çözüm olacaktır. Her iki çözüm de sizin kaybolan dişlerinizin yerine başarılı bir şekilde protez dişlerin konmasına yardımcı olanak sağlar. Ancak şu soru akla gelebilir; hangisi daha iyi bir çözümdür? Sizin durumunuza en uygun çözümün hangisi olduğuna diş hekiminiz karar versin. Ancak aşağıda bazı bilgiler ve dikkat etmeniz gereken konulara değineceğim:
Üç ünitten(dişten) oluşan köprüler
Bu tedavi yöntemin kaybolan dişlerin sağ ve sol tarafında yer alan dişlere sabit olarak tutturularak protez sistemlerini anlatır. İsminden de anlaşılacağı üzere, üç parçadan oluşmaktadır. Orta kısmı kaybolan dişinizin yerine geçecek olan yapay diştir. Kenarlarda yer alan iki kısım ise kaybolan dişlerin iki yanında yer alan dişler üzerine oturtulan kaplama taç kısımlarıdır. Bu taç kısımları kaybolan dişin bitişiğindeki dişlere kalıcı olarak yapıştırılmakta(yandaki resime bakınız) ve bu sayede orda yer alan yapay dişin oynamasını engellemekte ve yerinde tutmaktadırlar. Köprü yerine takıldığında yandaki dişlerin de desteğiyle, dişleriniz tamamlanmakta ve dişleriniz eskisi gibi hizmet verebilmektedir.
Yandaki dişlerde büyük dolgular, ileri derecede bozukluklar ve çürükler olduğu durumlarda köprü uygulaması iyi bir çözüm olabilir. Bu durumda köprü başları köprüyü yerinde tutmanın yanı sıra yandaki dişlerinde tam işlevlerini geri kazmanlarına yardımcı olur. Köprü üzerinde porselen kaplamalar kullanıldığında şekil ve renk olarak doğal dişlere yakın estetik bir görünüm yanı sıra fonksiyonellikte beraber sağlanmış olacaktır.
Köprülerin bir özelliği boşluğun önündeki ve arkasındaki dişlerin köprü başlarına uygun gelecek şekilde kesilmesi(küçültülmesi) gerekliliğidir. Eğer bu dişler zayıf veya çürük ise köprü uygulanması için sıkıntı meydana getirmeyecektir. Ancak bu dişler problemsiz sağlılıklı dişler ise kesilmesi veya yapılarının değiştirilmesi tercih edilmeyen bir durumdur. Bina restorasonu gibi diş köprüsü ayakları da sonsuza kadar ayakta kalamayacaklardır. Çok iyi bir bakımda bile bazen bir süre sonra yenilenmeleri gerekmekte, bakterilerin bu bölgede çoğalmalarına neden olabilmektedir .
Diğer bir konu ise köprülerin kaybolan dişin bulunduğu bölgedeki kemik yapısına etkileridir. Kaybedilen dişin bulundugu bölgeki boşluk ,yani o bölgedeki çene kemiğinde çekimi takiben başlayan ve köprü yapımıyla da artan kemik rezorbsiyonu yani erimesidir. Tek bir dişin yerine köprü kullanıldığında bu pek sorun olmamakla birlikte, birden fazla diş yerine köprü kullanıldığında kemik kaybı problemleri oluşabilmektedir. Köprüler çene kemigine ve diş etine sıkı sıkıya yapışık olmadıkları için altarında bakteri oluşumunu engellemek için ektra diş temizleme ürünlerine ihtiyaç duyacaksınız.
İmplant
İmplantlar kaybedilen dişlerin yerine kalıcı yapay dişler koyabilmek için laboratuar koşullarında üretilmiş çözümlerdir. İmplantlar titanyumdan yapılan ve kaybedilen dişin kök yerine yerleştirilen desteklerdir. İmplantlar tedavi başlangıcından sonuna kadar geçen süre içinde diş kemiğiyle kaynaşarak bir bütün halini alırlar. İmplantların üzeri geçici yapay dişlerle kaplanarak iyileşme periyoduna geçilir. 
Bu süreç ağız yapısı ve çenenin genel duruma göre 1-2 ay arasinda değişen sürelerde sürebilmektedir. İyileşme ve kaynaşma dönemi sonunda kalıcı protez dişler implantların üzerine yerleştirilmekte ve çıkmayacak şekilde vidalanmaktadır. Bazı durumlarda kalıcı protez dişler geçici dişlerin konmasına gerek kalmaksızın tedavinin başında da takılabilmektedir.
İmplantlar sabit yapilardir. Çiğneme ve konuşmada herhangi bir problem yaşanmaz.
İmplantlar diş kemiğine kaynaşık bir yapı haline gelir. Bu diş kemiği erimelerini minimuma indirmektedir . Doğal dişleriniz gibi ağzınızın kalıcı birer parçaları olacaklarından, normal rutin diş bakımından çok daha fazla bir bakıma ihtiyaç duyulmaz.
Diğer bir özelliği ise köprülerdeki gibi yandaki dişlere operasyon gerektirmemesidir. Bu sayade sağlıklı dişlere herhangi bir işlem yapılmamakta, ileriye dönük ekstra bakım, tedavi, restorasyon gereksinimi ortadan kaldırılmış olmaktadır. Bu da hem toplam zaman hem de maliyet açından optimum bir çözüm sunmaktadır.
Yüksek oranlarda başarılı olmasına rağmen implanlar bazı durumlarda başarısız olabilmektedir. Bunlar genelde operasyon sonrasında iyi bakım yapılmaması sonucu enfeksiyon oluşması, aşırı sigara tüketim ve çene kemiğindeki kemik kalitesinin derecesi gibi sebeplerdir. Çene kemiğindeki kalite ve hacim problemi ilave kemik grefti tadavisi ile sağlanabilmektedir. Kisinin bir takim sistemik hastalıkları varsa iyileşme süreci daha fazla uzayabilmektedir ve gerekli önlemler alınarak implant uygulanabilmektedir.
Diş hekimleri diş implantlarını gelişen hayat kalitesine bağlı olarak daha fazla önermektedirler.
Diş Hekimi Burak Bayrak
DENTART
